Je hebt al jaren je rijbewijs en hebt ontelbare kilometers zonder problemen afgelegd. Maar de laatste tijd gaat het rijden ineens minder soepel. Er sluipt ongemerkt spanning in je lijf zodra je instapt, je bent extreem voorzichtig geworden en misschien vermijd je bepaalde snelwegen al.
Wil je in een vroeg stadium rijangst herkennen? Kijk dan eens kritisch naar je fysiologische reacties in de auto. Spanning sluipt er namelijk vaak langzaam in, als een zaadje dat water krijgt elke keer dat je een situatie vermijdt. Gelukkig kun je aan specifieke, onbewuste houdingen en handelingen precies aflezen wat je brein doormaakt en er direct iets aan doen.
1. De ‘ontspannen’ elleboog tegen het raam
Is het heel relaxed als je achter het stuur zit met je linkerelleboog op de deurrand of tegen het raam? Schijn bedriegt. Hoewel het comfortabel voelt, verkort deze houding de linker nekspier. Zodra er een spannend verkeersmoment ontstaat en je snel een correcte stuurhouding wilt aannemen, schiet er direct spanning in je nek. Je brein koppelt die fysieke pijn vervolgens onterecht aan de verkeerssituatie, wat het angstgevoel versterkt.
2. Het stuur aan de binnenzijde vastpakken
Een veelgemaakte gewoonte bij het maken van een bocht is het stuur aan de binnenkant ‘onderhands’ pakken. Op lage snelheid voelt dit soepel, maar zodra de snelheid hoger ligt, gaat deze techniek zich tegen je keren. Het zorgt voor een verhoogde spierspanning in flauwe bochten en leidt er vaak toe dat bochten naar links te krap worden ingestuurd. Het gevolg? Onzekerheid over de positie op de weg en extra spanning in de schouders.
3. Schokkerig bijremmen voor ‘gevoel van controle’
Trap je tijdens het afremmen op het allerlaatste moment steevast nog even kort én harder de rem in? Dit is een fysieke uiting van overmatige controlezucht. Bij een gelijkmatige opbouw van de remdruk voel je als bestuurder weinig vertragingskrachten. Je brein interpreteert dat gebrek aan fysieke prikkels als “help, we stoppen niet!”. Door extra hard te trappen krijg je die fysieke schok terug die bevestigt dat de auto echt remt.
Praktische tip
Oefen op een rustig parkeerterrein met het bewust opbouwen én weer geleidelijk afbouwen van de remdruk. Zo leert je zenuwstelsel weer te vertrouwen op de vertraging van de auto zonder dat je een fysieke ‘schok’ nodig hebt.
4. Wisselend gas geven op de snelweg
Merk je dat je snelheid op de snelweg constant schommelt tussen de 80 en 85 kilometer per uur? Dit is een klassiek signaal waaraan je rijangst kunt herkennen. Je zenuwstelsel zit gevangen in een fysiologische ‘jojo-reactie’:
-
Gas geven: “Ik moet doorrijden en meegaan met de stroom.”
-
Gas los: “Ho, dit voelt te snel en eng!”
Praktische tip
Schakel op een rustig moment de cruisecontrol in op 85 km/u op de rechterrijstrook. Dit zorgt voor een constante snelheid, dan hoef je fysiologisch niet meer te ‘vechten’ met de pedalen. Ervaar de kriebel in je buik en laat die spanning er simpelweg zijn zonder de snelheid te verlagen. Na verloop van tijd merkt je brein dat er geen ramp gebeurt en ebt de reactie vanzelf weg.
5. De linkervoet ‘zwevend’ boven de koppeling
Je voet constant boven het koppelingspedaal houden komt voort uit een ingesleten reflex: je wilt direct kunnen ingrijpen als de motor dreigt af te slaan of als er een noodstop nodig is. Het nadeel? Je beenspieren staan ononderbroken onder hoogspanning, wat fysieke uitputting in de hand werkt. Je lichaam staat constant “aan”
Praktische tip
Oefen bij een stilstaande auto met het krachtig en trefzeker intrappen van de koppeling in één vloeiende beweging. Je spiergeheugen heeft deze handeling in een fractie van een seconde paraat; je hoeft er niet paraat boven te blijven zweven.
Bewustwording is de sleutel
Rijangst herkennen draait niet om jezelf op te leggen dat je nooit meer je arm op de deur mag rusten. Het gaat erom dat je herkent wanneer een houding voortkomt uit ontspanning, en wanneer het een ‘veiligheidsgedrag’ is geworden om spanning te onderdrukken. Zodra je die signaalfunctie van je eigen lichaam doorhebt, kun je gericht beginnen met het afbouwen van de spanning.
Aan welke van deze 5 houdingsgewoontes betrap jij jezelf het vaakst in de auto? Laat het hieronder weten in de reacties!