Connie Palmen, een schrijfster met een scherpe blik op het leven, zei ooit: “Je moet doen waar je bang voor bent, want dat is het veiligste.”
Een intrigerende quote, zeker als je te maken hebt met rijangst. Want zeg nu zelf: wat is er “veilig” aan een hart dat bonst in je keel zodra je de autosleutel omdraait?
Ik heb die ‘veiligheid’ op een andere plek leren kennen: op de karatemat. Als 15-jarige stapte ik de dojo binnen, vol discipline, doorzettingsvermogen… en een flinke dosis vrees. Karatefilms laten de helden nooit bang zijn, maar de realiteit? Die was anders.
Het karate-principe in de auto
Ik was bang om:
-
Klappen te krijgen, uiteraard.
-
Uitgelachen te worden.
-
Niet goed genoeg te zijn.
-
Te verliezen, want angst is immers een vorm van verliezen.
Na tien jaar training leerde ik één ding: knokken voor wat je wilt. Maar die ‘vechtlust’ heeft een keerzijde, zeker in de auto. Wanneer je geconfronteerd wordt met intense rijangst, staat je brein op overleven.
De ‘Fight or Flight’ Reflex
Ben je weleens in de auto beland in zo’n complete paniek? Mensen om u heen kunnen roepen wat ze willen, maar het dringt nauwelijks door. Je bent op dat moment bezig met automatische piloot, oftewel de oeroude “fight or flight” reactie. Je enige doel is: zo snel mogelijk uit die vervelende situatie. Dat is knokken, maar dan zonder de vechtsportmoves. Het nadeel? Nadenken, luisteren of opdrachten uitvoeren is dan nagenoeg onmogelijk.
Je rijangstcoach, instructeur of wie dan ook kan roepen “Let op die spiegel!” maar in je hoofd hoor je alleen maar: “Blijf leven! Blijf leven!”
De karate-les die écht helpt bij rijangst
Het sleutelwoord is Opbouwen, net als bij het leren van een nieuwe trap techniek. Je hoeft die rijangst niet in één keer te verslaan. Het is oké om een beetje bang te zijn!
Wij werken vaak met een spanningsschaal (0 is geen spanning, 10 is maximale paniek). Als je in de auto een spanning ervaart tussen de 7 en 8, ben je al prima bezig! Waarom? Omdat je bij deze spanning nog steeds informatie kunt opnemen en opdrachten kunt uitvoeren. De kunst is om niet boven die 8 uit te komen.
Zo leer je spanning te controleren:
-
Ademhalingsoefeningen: Blijf ze doen! Ze helpen om van de ‘automatische piloot’ af te komen.
-
Aandacht voor Sensaties (Voelen): Word een detective in eigen auto. Wat voel je nu écht? De trilling van de motor? Het wegdek in het stuur? De spanning in uw onderrug? Door hier met aandacht naar te kijken, haal je de focus weg bij de rijangst.
-
Aandacht voor Geluid (Horen): Zet de radio eens uit! Luister naar het bandengeluid, het windgeruis, de motor. Door dit geluid bewust te registreren, normaliseer je de omgeving.
-
Aandacht voor Beelden (Zien): Kijk bewust en in kleine stapjes eens ergens anders dan waar je ‘normaal’ kijkt. Dit is de laatste stap, omdat het de meeste prikkels geeft. Dit train je om met aandacht en zonder paniek waar te nemen.
Door dit te doen, laat je het vechten los en kom je in een modus van waarnemen en accepteren. Dat is pas de veilige weg vooruit bij rijangst.
Op welke manier laat jij het ‘vechten’ los in de auto als de rijangst opkomt?
Deel jouw tips en ervaringen in het reactieveld hieronder!