Waarom vermijden je rijangst erger maakt (en hoe je dat kunt doorbreken)
Iedereen die last heeft van rijangst kent het: een route vermijden, een snelweg overslaan of “toevallig” altijd iemand anders laten rijden. Op korte termijn voelt dat als een opluchting. Maar wist je dat vermijden op de lange termijn juist je angst in stand houdt en vaak zelfs groter maakt?
In dit blog leg ik uit waarom dat zo werkt en hoe je stap voor stap het patroon kunt doorbreken.
De verleiding van vermijden
Je voelt spanning bij een bepaalde situatie: file, een onbekende route of de snelweg. Je kiest een andere weg of laat iemand anders rijden. Gevolg: je spanning daalt direct. Je brein denkt: “Top, dit heeft gewerkt!”
Alleen… diezelfde boodschap wordt ook opgeslagen: “Deze situatie is gevaarlijk, anders had ik hem niet hoeven vermijden.” De volgende keer is je angst dus net wat sterker. Zo wordt vermijden ongemerkt een vicieuze cirkel.
Waarom je angst groeit
Psychologen noemen dit vermijdingsgedrag. Het lijkt een oplossing, maar eigenlijk bevestigt het steeds je angstgedachten. Je leert niet dat je de situatie wél aankunt, en je geeft je brein geen kans om nieuwe, positieve ervaringen op te slaan.
Vergelijk het met een spier die je nooit gebruikt: die wordt steeds zwakker. Zo werkt het ook met zelfvertrouwen achter het stuur. Hoe minder je oefent, hoe kleiner je comfortzone wordt.
Doorbreken: stap voor stap
Goed nieuws: je kunt het patroon keren. Niet door jezelf meteen in het diepe te gooien (“vandaag 200 km op de snelweg!”), maar door rustig en bewust te oefenen.
Hier zijn praktische stappen:
Herken je vermijding
Schrijf eens op welke situaties je uit de weg gaat. Misschien zijn dat tunnels, drukke rotondes of de spits. Bewustwording is de eerste stap.
Kies een kleine stap
In plaats van de hele snelweg, begin met een korte oprit en afrit. Of rijd buiten de spits. Kleine stapjes zorgen dat je succes ervaart.
Blijf bij de spanning
Als je spanning voelt: adem rustig uit, ontspan je schouders en blijf in de situatie. Je zult merken dat de spanning na een paar minuten vanzelf afneemt.
Vier je successen
Zelfs een rit van 5 minuten telt. Geef jezelf erkenning: “Ik heb het tóch gedaan.” Dat motiveert om verder te gaan.
Gebruik steun
Neem iemand mee die je vertrouwt, of werk samen met een coach. Samen oefenen verlaagt de drempel.
Een voorbeeld uit de praktijk
Een cliënt van mij vermeed jarenlang de snelweg. Alleen het idee bezorgde haar hartkloppingen. We begonnen met 1oprit/afrit rijden, midden op de dag. Spannend? Zeker. Maar ze bleef zitten, ademde rustig door en merkte dat haar spanning na enkele minuten zakte.
Na een poosje reed ze zelfstandig naar een afspraak, over de snelweg. Wat eerst onmogelijk leek, werd een nieuwe gewoonte. Het geheim zat niet in één grote sprong, maar in herhaling en kleine stapjes.
Uitkomst
Vermijden voelt op korte termijn veilig, maar maakt je rijangst groter. Door stap voor stap de spanning aan te gaan, vergroot je je comfortzone en bouw je vertrouwen op. Het hoeft niet perfect, het hoeft niet snel één kleine stap tegelijk.
Onthoud: elke keer dat je het vermijdt, groeit je angst. Elke keer dat je het aangaat, groeit je vrijheid. Lees ook eens dit artikel over vermijding
Wil je wetenschappelijk onderzoek lezen omtrent vermijding? klik dan hier.
Veel inzichten en moed gewenst en laat vooral je reactie achter in het reactieveld hieronder.